اتوبوس‌هاي ريالي و پشت‌هاي خميده از گراني

مه 24, 2008 at 6:56 ق.ظ. بیان دیدگاه

مجبور بود امروز هم منتظر اتوبوس بايستد اما هنوز چند لحظه‌اي از انتظارش نگذشته بود كه متوجه شد برخي از اتوبوس‌ها از مسافران‌شان پول دريافت مي‌كنند با پرس‌وجو از ديگر مسافران فهميد كه اين اتوبوس‌ها هم همان مسير را طي مي‌كنند با اين تفاوت كه بليط نمي‌گيرند و به جاي آن مبلغ 200 تومان از مسافران دريافت مي‌كنند، بهتر ديد كه سوار اين اتوبوس‌ها شود و وقت خود را در صف طولاني اتوبوس‌هاي بليطي تلف نكند، سوار شد و نشست از پنجره به افرادي كه در صف ايستاده بودند نگاه كرد اين همه آدم تنها به خاطر اينكه 200 تومان را پرداخت نكنند حاضرند در صف بايستند، اما نه! شايد همين مبلغ به ظاهر كم براي بسياري آدم‌ها ارزش زيادي داشته باشد كه حاضرند در صف طولاني منتظر و روي سر و كله همديگر سوار اتوبوس‌هاي بليطي شوند.طي سال‌هاي متمادي كلان‌شهر تهران شاهد مشكلات فراواني در حمل و نقل و جابجايي مسافر در مناطق شلوغ و مركزي بوده است، شلوغي و دير آمدن اتوبوس‌هاي داخل شهري هر روز گريبانگير مسافران خصوصا افراد شاغل و دانشجوياني شده كه به اجبار بايد براي رسيدن به محل كار و تحصيل خود از اتوبوس‌هاي مملو از جمعيت استفاده كنند اين در حالي است كه مسئولان شهري براي حل مشكل حمل و نقل برخصوصي‌سازي شركت واحد اتوبوسراني تاكيد مي‌كنند.

خصوصي‌سازي با ورود اتوبوس‌هاي ريالي
ورود اتوبوس‌هاي ريالي به چرخه حمل و نقل عمومي شايد مزايايي داشته باشد كه از جمله آن مي‌توان به توقف كمتر در ايستگاه‌ها و راحتي مسافران اشاره كرد، اما فردي كه هر روز بايد سوار اتوبوس شود تا به محل كار خود برود و با دو اتوبوس هم برگردد هزينه رفت و آمد يك روز وي 600 تومان و در ماه 18 هزار تومان مي‌شود. شايد اين مبلغ براي برخي افراد پولي به حساب نيايد اما براي كسي كه از صبح تا شب جان مي‌كند، مستاجر است و حتي نمي‌تواند هزينه‌هاي روزمره خانواده‌اش را بپردازد خيلي زياد است.
شايد وارد كردن اتوبوس‌هاي ريالي اولين گام مسئولين شهري به سوي خصوصي سازي شركت واحد باشد اما آيا نبايد تحميل هزينه‌هاي مضاعف بر مردم را هم در نظر بگيرند؟
مديريت شهري و شركت اتوبوسراني در اقدامي اتوبوس‌هاي ريالي را به شركت‌هاي خصوصي واگذار كردند.احمدي بافنده، مديرعامل شركت واحد اتوبوسراني تهران و حومه درباره جزييات فعاليت شركت‌هاي خصوصي براي جابجايي مسافران گفت: بخش عمده‌اي از 700 دستگاه اتوبوس كه اخيرا تحويل گرفته شده توسط 4 شركت خصوصي و با مبلغ 100 الي 150 تومان، مسافران را تحت نظارت شركت واحد اتوبوسراني جابجا مي‌كنند.البته به نظر مي‌رسد نظارت شركت واحد اتوبوسراني از اين نيز فراتر رفته و اتوبوس‌هاي ريالي به جاي گرفتن مبلغ 100 الي 150 تومان مبلغ 200 تومان از مسافران دريافت مي‌كند و اين در حالي است كه احتمالا اين مسئول شهري از دريافت مبلغ 200 تومان از مسافران توسط رانندگان اتوبوس‌هاي ريالي خبر ندارد.با توجه به سخنان اين مسئول شهري سوالاتي به ذهن مي‌رسد از جمله اينكه آيا شركت‌هاي خصوصي حمل و نقل مسافر زير نظر شركت واحد هستند يا كاملا مستقل عمل مي‌كنند؟ آيا شركت واحد خواستار خصوصي‌سازي است؟ پس چگونه است كه از طريق مناقصه عمل نمي‌كند و از اتوبوس‌‌هايي كه جزو اموال شركت واحد هستند و از محل ماليات‌هاي مردم و اموال عمومي خريداري شده، استفاده مي‌كنند؟ چرا هر روز از تعداد اتوبوس‌هاي بليطي كم مي‌شود و همان راننده اتوبوس از روز بعد به صورت ريالي كار مي‌كند؟ واقعا مالكيت اينگونه شركت‌ها چگونه است؟ اين سوالاتي است كه مسئولين امر بايد به آن پاسخ دهند.

تحميل هزينه بر مردم
خصوصي‌سازي از اقداماتي است كه در اتوبوسراني خواه ناخواه اجرا مي‌شود اما در ابتدا بايد سياست‌هاي جبراني را جايگزين كرده و سپس خصوصي‌سازي انجام شود زيرا عده‌اي از شهروندان كه به اصطلاح هشت‌شان گره نه‌شان است، براي پرداخت همان بيست تومان پول بليط اتوبوس‌ها هم چند بار دودوتا چهارتا مي‌كنند! بنابراين در اين سياست‌ها معمولا قشر آسيب‌پذير هستند كه تحت فشار قرار مي‌گيرند.اينكه چگونه شركت اتوبوسراني بدون تحميل فشار هزينه بر مردم به سوي خصوصي‌سازي پيش برود يكي از موضوعاتي است كه مي‌تواند مانع جدي براي خصوصي‌سازي شركت واحد باشد، هر چند رقابت بين بخش خصوصي و دولتي باعث ارتقاي كيفيت خدمات‌رساني مي‌شود اما شاهد هستيم كه پس از گذشت چندين ماه از آغاز فعاليت اتوبوس‌هاي ريالي مشكلات و معضلات متعددي در اين بخش خودنمايي كرده است و چه بسا همچنان معضل شلوغي و ازدحام اتوبوس‌هاي بليطي سرجاي خود باقي باشد.پيمان فروزش، عضو كميسيون اقتصادي مجلس با مثبت ارزيابي كردن اقدام شركت واحد اتوبوسراني گفت: يكي از برنامه‌هاي دولت كاهش تصدي‌گري است و طبق برنامه چهارم توسعه، بايد خدماتي را دولت كه به بخش خصوصي ارائه مي‌كند باعث ايجاد رفاه حال مردم شود.عضو كميسيون اقتصادي با اشاره به اين مطلب كه اتوبوس‌هاي شركت واحد از امكانات خوبي برخوردار نيستند گفت: اتوبوس‌هاي بليطي از وضعيت اسفباري برخوردارند اما در اين سيستم جديد كه به بخش خصوصي واگذار شده اتوبوس‌ها داراي امكانات خوبي از قبيل تهويه، كولر، بخاري، سيستم صوتي هستند و مي‌توان با استفاده از اين بخش امكانات رفاهي خوبي را براي مردم فراهم كرد.

سيستم تهويه در اتوبوس‌هاي فرسوده
هم‌اكنون شاهديم كه وجود اينگونه اتوبوس‌ها در شبكه حمل و نقل شهري كه با خود كلمه دولتي را نيز يدك مي‌كشند باعث به وجود آمدن تبعيضاتي بين قشر آسيب پذير و اقشار ديگر مي‌شود. دولت موظف است براي هر شهروند ايراني امكانات رفاهي را مهيا كند زيرا در قانون نيامده كه هر كس از حقوق و دستمزد بالاتري برخوردار بود از امكانات بهتري نيز برخوردار باشد. اين طرح با معايبي هم روبروست. در ابتدا اين قبيل اتوبوس‌ها بدون اطلاع‌رساني كافي به مردم وارد شبكه حمل و نقل شدند تا جايي كه در روزهاي نخست اين طرح بسياري از مردم جهت دريافت پول به رانندگان اعتراض كرده و تصور مي‌كردند كه رانندگان با گرفتن كرايه به جاي بليط قصد سوء استفاده از آنها را دارند.موضوع ديگر اين است كه در برخي موارد به جاي اتوبوس‌هاي ريالي عليرغم اينكه گفته مي‌شود داراي سيستم صوتي، تهويه، بخاري و كولر هستند از اتوبوس‌هاي كاركرده و فرسوده استفاده مي‌شود. مردمي كه چند برابر پول خريد يك بليط اتوبوس را مي‌پردازند انتظار دارند كه در ازاي پرداخت هزينه از امكانات بيشتري استفاده كنند.مشكل ديگر تاخير فراوان در حركت اينگونه اتوبوس‌هاست از آنجا كه اكثريت قريب به اتفاق شهروندان از اتوبوس‌هاي بليطي استفاده مي‌كنند اين اتوبوس‌ها چند برابر اتوبوس‌هاي معمولي وقت مي‌برند تا تمام صندلي‌ها پر شود و راننده حركت كند.

كرايه‌هاي ناعادلانه
ناعادلانه بودن كرايه‌هاي مسير از ديگر معايب اين طرح است پرداخت كرايه 200 تومان براي مسافري كه در ايستگاه اول سوار اتوبوس مي‌شود معقول است اما براي فردي كه در ايستگاه‌هاي وسط و آخر سوار مي‌شود به هيچ عنوان مقرون به صرفه نيست، اين شخص اگر از تاكسي استفاده كند هزينه‌ كمتري خواهد پرداخت.البته شايد اگر بخواهيم به مزاياي اين طرح بپردازيم مي‌توانيم به خلوتي فضاي داخلي اتوبوس و توقف كمتر در طول مسير اشاره كنيم.با مقايسه معايب و مزاياي اين اتوبوس‌ها مي‌توان فهميد كه آيا اين طرح موفقيت‌آميز بوده است يا خير. اگر قرار باشد اتوبوس‌هاي ريالي جايگزين اتوبوس‌هاي بليطي شوند بايد حساب همه مسائل را كرد. هر چند كه واگذاري برخي خطوط به بخش خصوصي گامي به جلو محسوب مي‌شود اما با رفع مشكلات اين طرح مي‌توان به حمل و نقل درون شهري كمك بيشتري كرد البته بدون منحصر كردن آن به يك شركت خاص.

هفتاد دستگاه اتوبوس متوقف است
در همين حال، مديرعامل شركت اتوبوسراني تهران، تجمع تعدادي از رانندگان اتوبوس بخش خصوصي در اعتراض به آنچه كه ضرر و زيان ناشي از نقص فني اتوبوس‌ها اعلا‌م شده را ردكرد و گفت: تعدادي از اين رانندگان نسبت به نقص فني و توقف اتوبوس‌ها معترض هستند. حسين بيژني با اشاره به اينكه رانندگان اتوبوس بخش خصوصي با نقص فني و توقف اتوبوس‌ها دچار ضرر و زيان مالي مي‌شوند و چندين بار اين موضوع را اعلا‌م كرده‌اند، افزود: بيش از 70 دستگاه اتوبوس بخش خصوصي به خاطر نقص فني متوقف شده است و رانندگان معترض هم نامه‌اي نوشته و خواستار حل مشكل شدند. مديرعامل شركت اتوبوسراني تهران با بيان اينكه شركت اتوبوسراني مشكل آنها را پيگيري كرده، اما متاسفانه ايران خودرو پاسخگوي اين مسائل نيست، يادآور شد: علا‌وه بر ايران‌خودرو، حل مشكل نقص فني اتوبوس‌هاي بخش خصوصي را از وزارت كشور نيز پيگيري كرده‌ايم اما به نتيجه‌اي نرسيده‌ايم.

نو كه آمد به بازار..؟!
با شروع كار اتوبوس‌هاي خصوصي اين ذهنيت براي مردم ايجاد شد كه تا چند وقت ديگر تمام اتوبوس‌هاي ريالي از سطح شهر جمع‌آوري مي‌شود تا آنجا كه در همين زمان هم كه كار موازي در حال انجام است، به نظر مي‌رسد تعداد اتوبوس‌هاي بليطي كم شده است.احمدي بافنده، مديرعامل شركت واحد اتوبوسراني تهران و حومه، در پاسخ به اين ابهامات، به پنجره پشت سر كه مشرف به پاركينگ اتوبوسراني است،‌ اشاره مي‌كند و مي‌گويد: اينجا، يكي از توقفگاه‌هاي شركت اتوبوسراني است. اگر تعداد اتوبوس‌هاي ريالي كم شده‌ باشد، اين مكان بايد پر از اتوبوس باشد. در صورتي كه اگر يك اتوبوس كار نكند، بايد دو راننده بيكار شوند. فرض كنيد100 اتوبوس كم شده باشد. بايد 200 راننده اضافه آمده باشد و از كار بيكار شده باشند، يعني بايد 200 مرد را اخراج كرده باشيم كه فكر نمي‌كنيم اين‌ همه اتفاق بدون انعكاس بماند. پس چرا به نظر مي‌آيد، تعداد اتوبوس‌ها كم شده‌است؟ مديرعامل شركت اتوبوسراني تهران قبل از اينكه توضيحي در اين مورد بدهد، اشاره مي‌كند: سه دسته خطوط در بخش خصوصي فعاليت مي‌كنند؛‌ يك دسته موازي با خطوط بليطي هستند يعني در جوار اين خطوط كار مي‌كنند. دسته ديگر از خطوط، جديد هستند. يعني بر اساس تقاضاي محلات و شورا‌ياري‌ها و بررسي‌هاي اقتصادي كه انجام داديم، خطوطي را اضافه كرده‌ايم. ‌ دسته سوم در حقيقت به نوعي جايگزين خطوط ريالي هستند.(در سال‌هاي گذشته يك سري خطوط وجود داشت كه در جاي‌هايي كه خطوط موازي وجود نداشت،كار مي‌كردند مثل خط تجريش به آزادي). به اعتقاد احمدي بافنده بيشترين اعتراض در اين زمينه در مورد خطوط موازي است. وي در مورد دلايل اين اعتراض مي‌گويد: زيبايي در مقابل زشتي بيشتر جلوه مي‌كند درست مانند مشكي در مقابل سفيد. همين تضادهاست كه براي مردم حق اعتراض و انتخاب ايجاد مي‌كند. ما در خطوط بليطي كه موازي آن خطوط خصوصي را راه اندازي كرده‌ايم، به مردم امكان مقايسه داده‌ايم.در گذشته وقتي از اتوبوس بليطي به تنهايي استفاده مي‌كرديد، در كنار آن اتوبوس‌هاي ديگري نبود تا آنها را با هم مقايسه كنيم.  تا ديروز مي‌گفتند، اتوبوس‌هايتان تأخير دارد. امروز مي‌گويند، چرا اتوبوس‌هاي خصوصي بيشتر از بليطي است؟ اما نگاه نمي‌كنند كه اين، همان زمان‌بندي گذشته است. به اعتقاد او حضور اتوبوس‌هاي خصوصي در كنار اين خطوط باعث شده شهروندان فراموش كنند اين خط هميشه با كمبود اتوبوس‌هاي بليطي روبه‌رو بوده است. در عين  حال اتوبوس‌هاي خصوصي در ايستگاه‌هاي كمتري مي‌ايستند يعني ما آنها را ملزم كرده‌ايم حداكثر در 7 ايستگاه بايستند، بنابراين سرعت حركت‌ آنها بيشتر به چشم مي‌آيد. در حقيقت اتوبوس‌هاي خصوصي موظفند از سرعت بيشتري برخوردار باشند. اين حركت سريع را مي‌توان نوعي مترو روي سطح تهران دانست، شايد عده‌اي فكر كنند اين اتفاق به وسيله اتوبوس‌هاي سريع‌السير هم مي‌افتاد، اما به عقيده احمدي بافنده قرار نبود شركت واحد روز به روز بزرگتر شود. اين برخلاف آيين‌نامه نظام است. نظام مي‌گويد، بايد سيستم‌هاي دولتي را محدود و بخش خصوصي و تعاوني‌ها را تقويت كرد. در صورتي كه ناوگان اتوبوسراني در داخل گسترش پيدا مي‌كرد، به جاي يك خانواده 17 هزار نفري، با يك خانواده 20 هزار نفري روبرو بوديم كه چندان براي مديريت شهري خوب نبود.بعد از اين موضوع، بحث نرخ اتوبوس‌هاي خصوصي و نارضايتي مردم از قيمت‌ آن، به ميان كشيده ‌مي‌شود احمدي بافنده در اين مورد، توضيح مي‌دهد‌: نرخ، رابطه خاص خودش را دارد و بر اساس مسير، مقدار كيلومتر طي شده و نوع اتوبوس محاسبه مي‌شود، نرخ را به صورتي هماهنگ كرديم كه از لحاظ اقتصادي با حداقل فشار به مردم، يك درآمد منطقي براي راننده و شركت سرمايه‌گذار فراهم كند. فرمول آن هم ساده و مشخص است. برآورد دولت در بخش حمل و نقل براي يك دستگاه اتوبوس تقريباً 75 ميليون تومان است. اگر بخش خصوصي بتواند در مدت يك سال كه عمر متوسط يك اتوبوس است با هر اتوبوس تقريبا 2 ميليون مسافر جا به جا كند (تقريبا عددي منطقي است) برآورد دولت براي هر سفر در بخش خصوصي 37 تومان ( 75 ميليون را تقسيم بر 2 ميليون كنيد) مي‌شود. هزينه يك حمل و نقل را در سال 85،‌ 200 تومان محاسبه كرده‌ايم. 37 تومان دولت پرداخت كرده است و 100 تومان هم مسافر مي‌دهد (‌كرايه‌ها از 50 تا 150 تومان است كه متوسط كرايه در حال حاضر 100 تومان است و هزينه براي خطي كه كرايه‌اش 150 تومان است، بالاي 800 تومان است.)
بقيه اين پول را نيز شركت واحد اتوبوسراني به صورت خدمات پرداخت مي‌كند از جمله اين‌كه توقفگاه، سوخت و گاز و شستشو را به صورت رايگان در اختيار اتوبوس‌هاي خصوصي قرار مي‌دهد كه با اين محاسبه بي‌عدالتي اتفاق نمي‌افتد. در مورد سوبسيد اتوبوس‌هاي خصوصي از او سؤال مي‌كنيم كه مي‌گويد: كنترل پرداخت سوبسيد سخت است و احتمال ايجاد فساد و باند‌بازي وجود خواهد داشت. بنابراين شركت واحد، سوبسيد را به شكل خدمات ارائه مي‌دهد. طبق لايحه‌اي كه در شوراي اسلامي شهر تهران تصويب شد، سهم اتوبوس‌هاي ريالي به 60 درصد رسيد و اين موضوع باعث نگراني عده‌اي از مردم شد. احمدي بافنده در اين مورد مي‌گويد:«سقف اتوبوس‌هاي تهران براي برنامه 5 ساله چهارم توسعه كه ما در آن قرار داريم، حدود ده هزار و پانصد دستگاه پيش‌بيني شده است.فرض را بر اين بگذاريد كه پنج هزار اتوبوس بليطي داريم و سقفش را هميشه حفظ خواهيم كرد بنابراين سقف آن پنج هزار اتوبوسي كه شامل اين توسعه هستند حداكثر 60 نمي‌شود. آن وقت نمي‌توانيم عدالت را رعايت كنيم.»

Advertisements

Entry filed under: دسته‌بندی نشده.

اثر مسکن ها بر قلب 380 روستای هدف گردشگری شناسایی شد

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Blog Stats

  • 18,634 hits

بیشترین کلیک شده‌ها

  • هیچکدام

دیدگاه‌های اخیر


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: